Nalbantçılık;
23 Şubat 2009 Yazan admin
Kategori Nalbantcılık


Son Temsilciler;
Erdek’te son nalbant
1965 yılından bu yana askerlik görevi hariç aralıksız nalbantçılık yapan Mustafa Güleryüz, nalbantçılığın artık tarihin derin sayfalarında kaldığını söyledi.
28/02/2007
1965 yılından bu yana askerlik görevi hariç aralıksız nalbantçılık yapan Mustafa Güleryüz, nalbantçılığın artık tarihin derin sayfalarında kaldığını söyledi.
Gelişen teknolojiye nalbantçılık mesleğinin yenik düştüğünü söyleyen ilçenin son nalbant ustası Güleryüz, 100 bin nüfuslu Bandırma’da nalbant ustası kalmadığını, Edincik’te ise 1 nalbantın olduğunu, cazibesini kaybeden bu meslekte çırak yetişmediğini, kendisinin Erdek’in son nalbant ustası olduğunu belirtti.
42 yıl önce daha 15 yaşındayken Nalbant Bahattin Ustanın yanında çırak olarak işe başlayan 1950 doğumlu Mustafa Güleryüz, ilçede bugün 15′e yakın at kalmasına rağmen mesleğini yapmakta direniyor.
Motorlu araçların az, at arabaları ve faytonların yoğun olduğu yıllarda nalbantçılık önemli meslekler arasındaydı. 40-50 yıl önceleri Erdek’te rahmetli nalbant Faik, Mustafa, Zeki ve halen hayatta olan nalbant Bahattin usta gibi ustaların yaptığı nallar hayvanlara takılırdı. Ancak diğer sanatlar gibi kaybolmaya başlayan bu mesleği Erdek’te yapan sadece kendisinin kaldığını ifade eden Güleryüz, “At ve eşek gibi yük taşımacılığı işinde kullanılan hayvanların tırnaklarının kırılmaması için bu hayvanların tırnağı yonacakla nala uygun hale getirilir ve nal çivilerle tırnağa çakılma işine nalbantçılık denir. Bir çok meslekte olduğu gibi nalbantçılık mesleğinde de artık usta yetişmemektedir. Bundan 15-20 yıl önce vatandaşlar genelde tüm işlerini atlarla yapıyordu. Şimdi ise herkes traktörlerle otunu ekiyor, zeytin bahçelerini sürüyor. İlçede az sayıda olan at sahiplerine iş imkanı tamamen ortadan kalktı. Bu nedenle atlara fazla iş kalmadığı için hayvanlara nal çakmayı önemsemiyor. Halbuki yaz aylarında atın tırnağına mutlaka nal çakılması gerekiyor. Aksi halde tırnaklarında yara çıkar ve atın sakat olmasına sebep olur.” diye konuştu.
not;kaynak internet içeriklidir.
——————————————————————
AYDIN’DA NALBANTÇILIK MESLEĞİNİN SON TEMSİLCİSİ
Aydın’da nalbantçılık mesleğinin son temsilcisi 75 yaşındaki Mehmet Çivici, gelişen teknoloji karşısında ayakta kalmanın mücadelesini veriyor.
Çivici, nalbantçılığın kendisine babasından kalma bir meslek olduğunu ve bu mesleği ayakta tutabilmek için 55 senedir nalbantlık yaptığını söyledi.
Yaşının ilerlemesine ve emekli olmasını rağmen boş oturmak yerine çalışmak istediğini vurgulayan Çivici, “Zamanında başka bir sanat öğrenmedim. Bu yaşıma kadar nalbantçılık yaptım ama artık bizim iş geçmişte kaldı. Bundan otuz sene önce yol olmadığı için her iş hayvanlarla yapılıyordu. Şimdi vasıta çok. Her şey motorize oldu” dedi.
Çivici, Aydın Demirciler Derneği’ne kayıtlı olduğunu ve hala vergi ödediğini bildirdi.
kaynak;internet içeriklidir,
——————————————————————
BURSA’DA NALBANTLIK
Nalbant
At ve eşek gibi yük hayvanlarının tırnaklarını korumak üzere, demirden takılan bir tür koruma aletine nal denir. Nal, tırnağın alt kenarının şekline uygun demirden çember biçiminde olup bu kenarı aşınmaktan korur. Nalın bir iç, bir de dış kolu vardır. Nalın kol uçlarında mahmuz bulunursa mahmuzlu nal, bulunmazsa düz nal denilir. Nal öteden beri, demirciler tarafından elle yapılırdı. Daha sonra nalbant adı verilen zanaatkârlar tarafından da, bu nallar eşek ve atlara özenle takılırdı. Nalın tırnağa takıldığı çivilere mıh denir. Nal, atın ayağının bir kayışla arkaya kaldırılmasıyla takılır. Bugün Bursa’da, nalbantlık sanatı neredeyse yok olmaktadır. Daha çok köylerde yaşatılan bir zanaat türü olmuştur. Bugün nalbant mahallesi olarak anılan yerde, önceleri nalbantların bulunduğu düşünülse de, Bursa’nın her köşesinde nalbantların bulunduğu bilinmektedir. Diğer meslek dallarının aksine, nalbantlar bir yerde toplanma ihtiyacı duymamıştır. Bursa’da bulunan çeşitli arabacı hanlarında mutlaka bir nalbant bulunurdu. Ayrıca, özellikle dağ yöresi ve köylerden gelenlerin hayvanlarını bağladıkları muhitlerde de, çoğu seyyar birçok nalbant görev yapmaktaydı.
kaynak;wowturkey.com
——————————————————————————————————————————————————————————–
NAL NASIL SÖKÜLÜR.
En başta eski Nalların sökülmesi gerekir.Bunun için Perçinleri açmanız gereklidir.Perçinleri kaldırdıktan sonra Nalın açık ucundan başlayarak Kerpeten ile içe doğru baskı uygulayarak Nal çıkarttırılır .
Olabilecek hatalar :
- Perçinleri açmayınca Tırnağın kırılması
- Perçinler kapalı olunca , sökme işlemde ayağa gelen fazla baskısından atın rahat durmaması
- Atın ayağı fazla kaldırıldığında veya fazla uzun süre tutulunca kan dolaşım problemleri meydana gelmekle atın zıplaması
TIRNAĞI DERLENDİRMEK;
B.) Atın duruşu ve tırnakların duruş acısı değerlendirmek
Nal çakım başlamadan önce atın genel halı değerlendirmesi gerekir. Çünkü yanlış çakılan Nal bütün iskelet ,kas ve kas bağları etkileyen bir uğraştır her yanlışlık büyük Problemlere neden olup kalıcı yaralanmaların sebep veren sonuçlar getiren hatalardır. Yapılan çakım ,atın yaşı , ruhsal halı ve mevcut problemler göz önünde bulunarak gerçekleşmeli . Burada tekrar birinci kural şu dur :Acele iş Şeytan karıştırır ve onunla işimiz olmadığında sağlam ,sakin ve yavaş ilerlememiz daha iyi dır . Nasıl olsa yanlış yapılan bir iş Müşteri ( at ve sahibi) memnun etmemektedir.
. Atın mevcut durumu değerlendirmek
Ön ve arka ayaklar takım halinde düz bir zeminde ön ,yan ve altına bakarak değerlendirilir , Üsteki Resimde görüldüğü gibi ön ayakların duruş acısı arka ayaklar dan farklıdır.
Resminin sol tarafta görülen arka ayağın duruşuna göre iç taraftan tırnağın fazla uzun olduğunu açıkça görülür (Bilek yanlış gelen yük dolay ise hafif şişmiştir).Düzeltirken doğal olarak iç tarafta (kırmızı ok) biraz daha fazla alınması gerekmektedir. Resminin sağ tarafta yer alan ayağı (atın arka sol olanı) Bilekten gelen orta çizgiye bakarak tırnağın uç tarafından az da olsa kesilmesi gerekli olduğunu görülür.
Yan bakışında arka sol ve arka sağ ayağında Farklı duruş acılar mevcut olduğunu görülmektedir. Sonucu arka sol genel olarak kesilecektir, arka sağ öne doğru daha fazla kesilecektir. Her iki tırnağın uzunluğu yeterli ise duruş acısı eşitlenecektir.Daire içine alınan kısmîde Tırnağın yanlış biçimlendirme sonucu ökçelerde bozulma ve bununla beraber taşınabilirliği azaltılmış olduğunu görülür . Tırnağın duruş acısı fazla yatık olunca ve ökçelere destekleyen maya yan kısmı sürekli fazla kesildiğinde ökçeler içe doğru bükülmeye başlamıştır ,sayende tırnak suni bir şekilde uzatıldı. Resminde görülen ata son altı ayda her üç haftada bir tırnağın doğru biçimi alması için nal çakılmıştır. Ökçeler çökünce genelinde mayanın arka ucu (kırmızı ok) daralmaya başlamaktadır ve zaten ayağın hassas yerlerden biri olunca doğru biçimlenmesi daha da zor olur .
TIRNAĞI BİÇİMLENDİRMEK:
C.) Maya,Taban ve kesilecek kenarı hazırlamak
Maya bıçağı ile eski maya kaldırılır peşinde tırnağın arkası raf gibi düzenlenir .(kırmızı çizgi). Mayanın yan kısımları eğik bir biçimde tırnağın fazla zarar vermeden mümküne göre derin açılır. Tırnak tabanın üzerindeki eski parçalar ve gevşek malzemeler tamamen alması zorunludur .Yeni tabanın üzerinde eski bir tırnak tabanı kalma halinde aralarına kir veya sidik girince Bakterilerin çoğalması sonucu sağlam tabanı delinir ve Tırnağın iç kısmı ve flexor tendon etrafında iltihaplanmasına neden olur . Bundan sonra Tırnak kerpeten veya bıçak ile tırnağın fazlası kesilir. Ökçeler genelinde mayanın yükseklik ile eşittir uzun sürelerden beri yanlış biçimlendirilmiş tırnaklarda veya arpalanma geçirmiş olan atlarda ökçeler daha yüksek olabilme imkana sahiptir kesin bir şey varsa ökçelerin hiçbir zaman maya dan daha alçak olmamasının gerekliliğidir.
TIRNAK KESMEK
Tırnağı keserken , kerpeten veya bıçağı ile ökçelerden başlayarak tırnağın ucuna doğru çalışarak fazlası kesilir .
Kesme işleminden sonra tırnağın her yerinde düz oluncaya kadar törpü ile düzeltilir
Yapılan işi kontrol etmek için ,arkadan bakarak yansal eğimi ve tırnağın doğruluğu ,görerek denetlenir. Ayağını sıkça yere bırakmak ve yerdeki duruşu düz bir zeminde değerlendirmek işini doğru tamamlayabilmeğin vazgeçilmez bir işlemdir (ayağını çok uzun bir süre tutuğunuzda nasıl olsa at sizden şikayetçi olacaktır ).
Olabilecek hatalar :
- Fazla derin kesilmesi
- yeteri kadar kesilmemesi(eski maya kısmen durur)
- ökçelerin kesilmesi
- gevşek malzemenin bırakması
- Atın ayağı fazla kaldırıldığında veya fazla uzun süre tutulunca kan dolaşım problemleri meydana gelmekle beraber atın zıplaması
NALI ŞEKİLLENDİRMEK;
Kırmızı çizgi ile belirtilmiş kısmı tırnağın arka bölümü desteklemektedir ve hiç bir şartın altında kesilemez . Kesilirse , tırnağın arkası içeriye doğru büzülür ve tendonlara daha fazla yük biner . Bu yetmezmiş gibi çatlamalar ve tırnağın alt dokusundan ayrılması gibi problemler da olabilmektedir .
HERKESİN ANLAYABİLMESİ İÇİN SÖYLÜYORUM ! ANCAK USTA OLMAYAN ŞAHISLAR ÖKÇELERİN DESTEĞE BIÇAK VURUR
NAL ÇAKMA;
Önceki Resimde tabi daha önce aynı ata çakılan ön sağ ayağında ki Nal ve o tek yapraklıdır (yaprak şart değil yapraksız da iyi sadece at dışarıda gezerken taşa çarpınca tırnağı çatlatabilir ve bunu önleyebilmek için şahsıma yapraklısını çakmaktayım) resimlerdekiler ise arka ayaklar. Ön ayak tırnakları yuvarlak biçimde olmalılar en az olması gerekende bu arkalar ise hafif oval olmaktadır sayende ön ve arka nal az da olsa farklar göstermektedir . Mesela ön ayakları düz ileriye bakmaktalar arkalar 2-5 derece arası yan dönük durmaktadırlar . Ön ayaklar atın doğal ana yük taşıyıcısı olurken ,arkalar (kas varsa) itişi ile motor göreve üstlenmektedir. Her ne olursa olsun sadece en doğru çakım en üst performansı sağlayabilmektedir ve her çakım atın mevcut haline göre değişir . Bizim atımızın önler ve arkalar ,hayvanı besleyen akılı ve nallara çakan bilmem ne çocuğun sayesinde ne sağlamlık ne doğruluk ne tırnak kalmıştır . Üç haftada bir ,tırnağı doğru bir acıya getirebilmek için ata yeni nal çakmaktayım ve artık ilk defa duruşu doğru bir yere getirmeye başarmışım . Her neyse arka tırnağı yuvarlamak için yeterli tırnağı kalmadığı dolay bu seferlik düz çakmaktayım. Hoşuma gitmiyorsa da başka çare yoktur , En az bu seferlik…
Arka nalın dış kısmında yine tırnağın büyümesine için biraz payı bırakmak zorundayız ve sayende sadece iç taraftaki yaprağı gömmek zorundayız . Dış yaprağı için tırnağı sadece azıcık törpülemem gerekmektedir. Nalın ucu her zamanki gibi mayanın orta çizgisinin doğrultusunda olmak zorundadır . Tırnağın kalınlığı en geniş yerinde nasıl ise ön tarafta da aynı kalınlıkta olmalıdır .
Düzgün oturttuktan sonra Nal çakım için hazırdır.
Olabilecek hatalar :
- Nalın tırnağından küçük olması
- Nalın sağ ve sol kısmı aynı hizada olmaması
- Nalın ayağın dış tarafında büyüme payı bırakmaması(yaklaşık 1-1.5mm)
- Atın ayağı fazla kaldırıldığında veya fazla uzun süre tutulunca kan dolaşım problemleri meydana gelmekle beraber atın zıplamasını.
F.) Nalı çakmak ve perçinleri hazırlamak
- Çakarken, bir numaralı kural şudur gereğinden fazla çivi çakma.
- İki numaralı kural ise tırnağın en geniş noktasından sonra çivi çakmak yasaktır . Nedeni de çok basit çaktığın takdirde tırnağı yanlış büyümektedir ve daralır yada şeklini değiştirmektedir (genelinde tırnağı suni bir biçimde uzar ve atınız yüzme paletler giyinmiş gibi acayip bir biçimde yürümeğe başlar hata bazı geri zekalılar bunu dresaj zannetmekteler ).
- Üçüncü kural ise çiviyi beyaz çizgiye saplarken onun eğimli kısmı maya a doğru dönük olmalıdır ve genel eğimi onu tırnağın yüksekliğin 1/3 - 1/4 arasında çıkmasını sağlanmalı .
- Dördüncü kural ise bir emniyet kuralıdır : Çiviye çıkar çıkmaz kesilmesi gerekir çünkü at ayağı ile anlık bir hareket yaparsa çivi size batar (sağ elimde 4 dikiş mevcuttur ve kafamda kötü bir hatıra).
Aşağıdaki resimde bunu sizin için bir kere ihmal etmişiz . Siz bu konuda beni örnek almayın.
Resimde ,çivilerin açtıkları çatlaklarının en alt noktasında çivi için yuva açmaktayım . Bu yuva çiviyi perçine dönüştürürken perçinin yuvarlak bir kanca biçime almasını sağlamakla beraber tırnağın çatlaması önlemektedir . Resimde bıçağın altındaki bölümde nalın büyüme payı görülebilir .
Olabilecek hatalar :
- Perçin yatağı hazırlanırken ,törpü ile çiviye , daha sonra kırılmalar neden olacak kesikler yaratmak (eski maya bıçağı ile perçin yatağı hazırlanmak da mümkündür veya deri delme işlerde kullanılan perçin yatağı açmaya yarayan basit delme araçlarda mevcut )
- Perçinleri fazla uzun bırakmak
- Perçinleri fazla sıkarak tırnağı çatlatmak
- Perçinlerin keskin uçları törpülenmemek
- Perçinleri fazla törpülenerek nalın çok erken düşmesini sebep olmak
- altı hafta dan fazla dayanabilen nal çakmak ( Atın tırnağın yanlış büyümesine ve kas kemik yapısının hazar görmesine sebep verilir )
- Atın ayağı fazla kaldırıldığında veya fazla uzun süre tutulunca kan dolaşımı kesilince atın zıplamasını.
Nalı perçinlemek
Çivilerin yuvaları bitirdikten sonra ve çivileri kerpetenle yana çevirip 1mm dışarıda kalmak suretiyle kestikten sonra perçinleme işlemi başlayabilir. Perçinlerken hangi yönteme kullanırsanız kullanın müyüm olan tek bir şey var çiviye nalın içinde iyi oturmuş olmasını ve dışarıda kalan ucu kanca haline alması önemlidir. Bunu gerçekleştirebilmek için kerpeteni çiviye dayanarak çekiçle çiviye vurarak yapabilirsiniz yada benim gibi özel ve sesiz çalışan bir perçinleme kerpeteni deneyebilirsiniz.
En sonunda perçin uçları hafif törpülenir ve çekiç ile yatırılır.Perçinin ucunu keskin olmaması gerekir
Olabilecek hatalar :
- Çivilerin tırnağa ve nala uygun olmaması(fazla büyük veya kullanım amaca göre uygunsuz şekil)
- Çivilerin fazla yüksek çıkartması
- Çivinin yanlış tarafına döndürerek veya fazla dik tutarak atın etine batması sebep olmak
- Atın ayağı fazla kaldırıldığında veya fazla uzun süre tutulunca kan dolaşımı kesildiğinde atın zıplamasını.
- Tırnağın en kalın tarafından ökçeye doğru çivi çakması ( Nalda kaç deliğin mevcut olması önemli değildir en kalın Noktanın gerisinde çivi çakmamanız gerekir).Resimdeki Nalın 10 tane çivi deliği mevcuttur 6civi çakılıdır ve atın her gün ağır çalışmasına rağmen dayanması gereken 6 hafta rahat dayanmıştır )
ÇAKIM HATALARI VE SONUÇLARI;
Dalgıç
Sadece Nalbantlarda kabahat bulmak çok aldatıcı olacaktır. Genellinde sorunumuz eğitimdir. Çekici sallayan herkes Nalbant olabilmektedir ve çoğu bilgi paylaşımı sağlayan okulların yetersizliği Nalbandın eğitimi sadece geleneksel ustadan çırağa verilmektedir. Ustamız nadir bulunan cevherlerden biri olursa, çırağı, sız ve atınız şanslıdır. Kendi nallarımı kendi çakmakta olduğum için kendi günahlarımı çok iyi bilmekteyim ve hatasız kusursuz bir çakım benim için çok zor bir iştir. Aşağıdaki örnek ise ustanın birinin çakımı ve bu usta neden böyle kaba bir hata yaptığını bilmiyorum. Şimdi ustanın hatası bir yana üstüne binen her kimse bu atın doğru adımlamadığını algılamamış. Üstelik kas kuvveti yetersiz bir atı doğru ısınmadan engel atlattırmak zavallının art ayak ekleminin hazar görmesine neden olmuştur. Fiziksel veya ruhsal zarar görülmüş atlar insanlar için tehlikelidir. Atlarımızı doğru davranmak doğrusal insanların sağlığı ile ilişkindir. Fiziksel veya ruhsal sağlıklı olmayan atlar etrafındaki insanlara tehdit oluşturmaktadır. Atların ruhsal veya fiziksel sağlığı bozan her kimse doğrudan başkaların zarar görmesine neden olanıdır. .
art ayak eklem yanlış baskı nedenle fıtık olmuş
Sağlıklı doğru biçimlendirilmiş bir tırnağın eni ve uzunluğu aşağı yukarı eşittir. Sadece ön ayak biraz daha yuvarlak arkalar ise biraz daha oval bir biçimi sahip olurlar. Bizim nalbant ise tırnağın eğimi doğru biçimlendirmediği için tırnaklar öne doğru fazla uzundur ve sonucu eklemlere, kaslar ve kas bağları adımlarken daha fazla yük binmektedir. Bununla beraber art sol ayağının tırnağı yanlış biçimlendirme sonucu olumsuz bir yan dönme kuvvetini ayaktaki baskı artırmıştır ve duyarsız binicimiz yanlış çalıştırma sonucu atı sakat bırakmış. Nalı fazla uzun biçimlendirdiği için çakım sonucu tırnağı yana doğru büyümesi engellenmiş ve tırnağı hep öne doğru uzadığında atı dalgıç paletlere giyinmiş gibi yürümeye başlar, kaslar sürekli baskı altında kaldığında küçülmeye başlar ve sakatlanma riski daha da artmaktadır. Performans sıfır, biniş keyfi sıfır ve binicinin sağlığı atla beraber düşme riski yükseldiği için tehdidin altındadır.
sökülen nalın ön dış tarafta tek yönle aşınmış. Doğru çakılmış nallar yüzeyin her tarafta aynı şekilde aşınır.
ortada sökülen nallar, yanlarda ise peşine çakılan nallar.
fazla uzun nallar yansal büyümesi engellemektedir sonucu kıkırdak ve kemik deforme olur.
KAPALI NAL;
Nal çakım hataların en çirkini Tunç Çağından beri modası geçmiş kapalı nallardır.
Bildiğim kadar nal çakımı Bakır çağı döneminde başlamıştır. Nedenleri ise hiç değişmedi. Çakımı tırnağı koruma adına yapılmaktaydı. Bakır yumuşak ve esnek bir malzeme olunca en iyi şekillendirme kalın bir saç tabakası olarak yapılması doğaldır. Bu sacı tırnağa göre şekillendirmek çok basitti ve az zahmetle yapılabildiğinde, bakırın mikrop öldürücü etkisi ve daha sağlam bir şey olmayınca o dönemin en doğru çakımı teşkil etmekteydi.
Bugünlerde ise:
- Bakırın pahalı olması
- Mevcut kapalı nalların esnemeyen çelik plaklardan üretilmesi
- Nal ve tırnak tabakası arasında her şartla pislikle dolması
- Çelik tabakası tırnağa değil, tırnağı nala göre uydurulduğundan
- Yenilenen maya çakılan plakanın altında çürümesi
kapalı nalların kullanımı en aptalca seçimi olarak görülmelidir.
Asfalta kayma riski tüm çelik çakımlarda mevcut yine kapalı nallarla bu işi daha da sakat olduğunu bir kere vurgulamam gerekir. Tırnağın ön kısmı arka bölüme göre daha çabuk uzayınca kapalı nallar doğal olarak mayaya baskı yapmaya yeğlimledir. Tırnağa uyduramayınca gereğinden küçük nalları çakarken sabitleştirmek adına daha fazla çivi çakılır onlarda tırnağın esnemesi önlediği gibi çatlamalar ve kırılmalara neden olmaktadırlar. Sonucu ayakları sakat, düzgün yürüyemeyin isteksiz hayvanlara kavuşulur. İllaki kapalı bir çakımı istiyorsanız çalışmanın ardından sökülebilecek at ayakkabıları tercih ediniz.
Bu hayvanın tırnağı çok fazla kesemediğime rağmen önce çakılan kapalı nal ve ardından çakılan arasındaki farkları rahatça görülebilir. Göremediğiniz kısmı ise tüm ayak takımların farklı yükseklikleri ve eğimleri. Açıkçası çakanı üstelik aceminin teki.
yamuk nal;
Resimde gördüğünüz gibi nal yana çevirmiş çakıldı. Bunu başaran üstelik benim öğrencimdir. Tırnağı çok aşındığından hemencecik sökemedim ve eşek gibi birkaç hafta tırnağın uzaması beklemek zorundaydım. Nal ötürü hayvana doğru düzgün bir iş yaptıramadım ve kudura küfür ede bugün a kadar ağır çekimle gitmişim. Öğrencim nalı bu kadar kötü çakmasının nedeni ise nalı doğru düzgün şekillendirmemesi ve nallın kulakları doğru biçimde oturtmamasıdır. Hayvanın tırnağın uç kısmı normalinden daha enli olması ve arkadaşım nalın o bölümünün enine değiştiremediği için iş kötü bir çakımla sonuçladı. Üç nal doğru biri kötü ve iş bitmiştir.
Tebrikler, doğru şekillendirmek adına tek yapılması gerekeni ise nalın acık kısmını yere dayandırıp ve nallın başına vurmaktı (büyük bir ihtimale nalla acımıştır). Böyle bir nalla atın eklemin doğruluğuna adımlamadığı için çakımı eklemi sakatlamaya teşebbüs sayılır. Atların yedek parçası olmayınca benden sabırsız veya tecrübesiz biri aslanlara yem üretip hayvanı ağır çalıştırarak sakatlanmaya neden olurdu.
kaynak;
Dr. med. vet.Isabelle Corbin(2004)
Kinematische Analyse des Bewegungsablaufes bei Pferden
mit Gliedmaßenfehlstellungen und deren Behandlung
durch Beschlagskorrekturen




























